Finansowe nagrody niemal podwoiły odsetek osób, którym udało się rzucić palenie, w dużym amerykańskim badaniu z udziałem ponad 3200 dorosłych. Uczestnicy trafiali na przesiewowe badania w kierunku raka płuca, a wyniki opublikowano w czasopiśmie JAMA.

Jak przeprowadzono badanie

Badanie randomizowane objęło ponad 3200 dorosłych z pięciu ośrodków medycznych w USA, w tym Henry Ford Health, Penn Medicine, Lancaster General Health, Geisinger i Kaiser Permanente Southern California. Większość uczestników należała do grup, które częściej mają utrudniony dostęp do dobrej opieki zdrowotnej: osób o niższych dochodach, mieszkańców terenów wiejskich oraz czarnoskórych i latynoskich dorosłych.

Naukowcy porównali cztery strategie pomocy w rzucaniu palenia. Po sześciu miesiącach w grupie, która dostała bezpłatne leki wspomagające odstawienie tytoniu i mogła zarobić do 600 dolarów, papierosów nie paliło 8,8% osób. W grupie objętej zwykłą opieką było to 4,3%. Abstynencję potwierdzano badaniem krwi lub moczu, więc wynik nie opiera się wyłącznie na deklaracjach uczestników.

Badanie przesiewowe jako okazja do pomocy

Osoby kierowane na przesiewowe badania płuc mają już podwyższone ryzyko zachorowania ze względu na swoją historię palenia. Autorzy i towarzyszący im lekarze wskazują, że to dobry moment, by połączyć wykrywanie choroby z leczeniem uzależnienia. W Henry Ford Health pomoc w rzucaniu palenia jest wpisana w scentralizowany program badań przesiewowych.

Pulmonolog Mike Simoff z tego ośrodka podkreśla: „Kiedy ktoś przychodzi do nas na badanie przesiewowe, mamy okazję porozmawiać o rzuceniu palenia i zapewnić wsparcie”. Rezygnacja z papierosów zmniejsza przy tym ryzyko nie tylko chorób płuc, lecz także innych nowotworów i chorób układu krążenia.

Poradnictwo, nagrody i pytanie o finansowanie

Rzucenie palenia bywa wyjątkowo trudne, zwłaszcza gdy ktoś zmaga się z kłopotami finansowymi i stresem. Służba leczenia uzależnienia od tytoniu w Henry Ford Health prowadzi poradnictwo telefoniczne oparte na wywiadzie motywacyjnym. Pomaga on przyjrzeć się własnym powodom palenia i rzucania oraz opracować strategie zmiany zachowania. Terapia może obejmować leki łagodzące głód nikotynowy i objawy odstawienia, a pacjenci korzystają z niej bezpłatnie.

Według Amandy Holm, która wspiera tę usługę, nagroda pieniężna jest namacalnym potwierdzeniem postępów i może dodać wiary, że uda się wytrwać. Dla osób z ograniczonymi środkami sama kwota również ma znaczenie.

Otwarte pozostaje jednak, jak włączyć takie zachęty do rutynowej opieki zdrowotnej. Nie wiadomo, kto miałby za nie płacić, ile systemy ochrony zdrowia mogłyby dzięki temu zaoszczędzić w dłuższym czasie i jak dotrzeć z takim programem do osób o ograniczonych zasobach.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Badanie przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych, w zupełnie innym systemie ochrony zdrowia, więc nie można wprost przenosić jego wyników na Polskę. Z tekstu źródłowego nie wynika też, by podobne programy nagród były planowane w Polsce lub w Unii Europejskiej. To raczej sygnał, w którą stronę może iść badanie skutecznych metod walki z nałogiem.

W praktyce płynie z niego kilka wniosków:

• sama motywacja często nie wystarcza, a skuteczniejsze bywa połączenie leków, poradnictwa i dodatkowej zachęty,
• kontakt ze służbą zdrowia przy badaniach przesiewowych to dobry moment, by porozmawiać o rzuceniu palenia,
• osobom, którym jest trudniej, przydają się rozwiązania uwzględniające ich sytuację materialną.

Jeśli chcesz rzucić palenie, warto porozmawiać z lekarzem rodzinnym o dostępnych lekach i poradnictwie. Nawet bez nagród pieniężnych wsparcie specjalisty zwiększa szanse na sukces.

Źródło: Medical Xpress – „Financial incentives nearly double quit rates among underserved people who smoke in national study”